Türkiye
Cumhuriyeti topraklarında yaşayıp,
T.C. Kimlik Belgesi bulunan herkes,
devlete vatandaşlık bağıyla
bağlıdır. Yani, Türk vatandaşıdır.
Türkiye Cumhuriyeti sınırları
içerisinde yaşayan Türk
vatandaşlarının devlete karşı bir
kısım sorumlulukları vardır. Bunun
yanında, bir kısım hakları da
vardır. Vatandaşlık Hak ve Görevleri
İNSANCA YAŞAMA HAKKI
İnsanca yaşama, maddi
ve manevi varlığınızı koruma ve
geliştirme hakkına sahipsiniz. Size
hiç kimse işkence ve eziyet yapamaz;
insan haysiyetiyle bağdaşmayan bir
cezaya veya muameleye tabi
tutulamazsınız.( Anayasa: Md. 17)
HÜRRİYET
Kişi hürriyeti ve
güvenliğine sahipsiniz. Bu hürriyet
ve güvenliğiniz kanunlarla
belirlenen tutuklama, göz altına
alma, ıslah evine gönderme ve resmi
müessesede gözlem altına alınma
hallerinin dışında hiç bir kişi veya
kurum tarafından ihlal edilemez,
kesintiye uğratılamaz.Yasa
tarafından belirtilmeyen gerekçelere
ve usullere dayanılarak özgürlüğünüz
kısıtlanamaz. Bu en tabii hakkınız,
bunu sağlamak da en önemli
görevimizdir. (Anayasa: Md.19)
TUTUKLANMA
Kanunlarla belirlenen
usul ve esaslar doğrultusunda
tutuklanmanız durumunda ; tutuklanma
sebebinin en kısa zamanda tarafınıza
bildirilmesi , haklarınızın neler
olduğunun anlatılması ve
tutuklandığınızın yakınlarınıza
bildirilmesi zorunludur.
Yakalanmanız veya
tutuklanmanız durumunda en kısa
sürede hakim önüne çıkarılmanız,
tutuklanmanız veya yakalanmanızda
kanuna uygun olmayan bir unsurun
varlığında hemen serbest
bırakılmanızı sağlamak amacıyla
yetkili bir yargı merciine başvurma
hakkına sahipsiniz.(Anayasa: Md. 19)
ÖZEL HAYATIN
GİZLİLİĞİ
Özel hayatınıza ve
aile hayatınıza saygı gösterilmesini
isteme hakkına sahipsiniz. Özel
hayatınızın ve aile hayatınızın
gizliliğine dokunulamaz. Kanunlarla
belirlenen esaslar doğrultusunda
verilen arama kararları bu konuda
bir istisnadir.(Anayasa: Md. 20)
KONUT DOKUNULMAZLIĞI
Konut dokunulmazlıği
en tabii hakkınızdır. Kanunun açıkça
gösterdiği hallerde usulüne göre
verilen hakim kararı olmadıkça,
gecikmesinde sakınca bulunan
hallerde ise Cumhuriyet Savcıları ve
onların yardımcıları sıfatıyla
emirlerini yerine getirmeye memur
olan Güvenlik Güçleri dışında hiç
kimse konutunuza giremez, arama
yapamaz ve buralardaki eşyanıza el
koyamaz.(Anayasa: Md: 21)
AVUKAT İSTEME HAKKI
Herhangi bir
suçlamayla yakalanmanız veya göz
altına alınmanız durumunda;
soruşturmanın her hal ve derecesinde
bir veya birden fazla avukatın
hukuki yardımından faydalanma
hakkına sahipsiniz. Zabıta amir veya
memurlarınca ifade alma işleminde
ancak bir avukat bulundurabilir,
sonraki savunmalarda ise ancak üç
avukat bulundurabilirsiniz. Hangi
makam veya kişi tarafından yapılırsa
yapılsın, soruşturmanın her
safhasında avukatınızın sizinle
görüşmesi, ifade alma ve sorgu
müddetince yanınızda bulunup, hukuki
yardımda bulunması engellenemez veya
kısıtlanamaz. Avukat seçebilecek
durumda olmamanız halinde ise baro
tarafından görevlendirilecek bir
avukatın hukuki yardımından ücretsiz
faydalanabilirsiniz. (CMUK Md.
135-136)
DELİL TOPLAMA HAKKI
İfadenizin alınması
veya sorgunuz sırasında şüpheden
kurtulmak gayesiyle somut delillerin
toplanmasını talep edebileceğinizin
ve aleyhinize olan şüpheleri ortadan
kaldıracak delilleri ileri sürme
hakkınızın olduğunun da
hatırlatılması zorunludur. (CMUK Md.
123)
GEÇERSİZ İFADE
Alınan ifadeniz
sonucu alınan beyanınızın özgür
iradenize dayanmasi zorunludur. Bu
iradenizi baski altında alarak, kötü
davranma, işkence, zorla ilaç verme,
yorma, aldatma, bedensel cebir ve
şiddette bulunma, bazı araçlar
uygulama gibi iradeyi bozan bedeni
veya ruhi müdahale yapılamaz. Kanuna
aykırı menfaat vaad edilemez. Bu tür
yasak yöntemlerle elde edilen
ifadeleriniz rızaniz olsa dahi delil
olarak değerlendirilemez. (CMUK Md.
135)
SUSMA HAKKI
Zabıta amir ve
memurlarıi ile Cumhuriyet Savcısı
Tarafından ifade alma ve hakim
tarafından sorguya çekilmede; ne ile
suçlandiğınızın açıkça belirtilmesi,
isnat edilen suçlamayla ilgili
olarak açıklamada bulunmamanızın
(yani susmanızın) kanuni
haklarınızdan olduğunun
hatırlatılmasıi da zorunludur.(CMUK
Md. 135)
ÖDEVLERİMİZ
"Temel hak ve
hürriyetler, kişinin topluma,
ailesine ve diğer kişilere karşı
ödev ve sorumluluklarını da ihtiva
eder" (Anayasa: Md. 12/2)